|
فرصتها و چالشهای صنعت توریسم و ژئوتوریسم زرند |
|
|
|
|
يكشنبه ، 22 شهریور 1388 ، 09:56 |
|
- چکیده : این نوشتار هرگز بدنبال چراهای گذشته نیست و قصدی بر کالبد شکافی اقدامات دیگران ندارد. اگر ضرورت ترسیم واقعیتهای تلخ شهرم برای نتیجه گیری مطلوب نبود ترجیح می دادم جام نسیان گذشته را لاجرعه بنوشم و مهری سنگین بر زبان بنهم. آری سخن از زرند شهر متمدن و متمول تاریخ دیروز و امروز دیار کریمان است . گذشته زرنگارش را فقط تاریخی می داند که هرگز نوشته نشد. نه شهر افسانه های هزارو یکشب نامیده شد و نه شهر رستم دستان. اما شهر گهر خیز من صاحب هزاران قصه ساز در شهر افسانه های هزار و یکشب است و هر سالمندی که انگشت بر او بگذاری راوی هزاران افسانه دل انگیز قدیمی است که شهر زاد قصه گو نیز از دانستن آنها بی نصیب مانده است. زرند من معدن ناتمام رستم های دستانی است که برای دفاع از خاک وطن سر افرازانه سر باختند تا خاکیان سر برافرازند. گذشته از این ، شهر اسطوره ای من لبالب بود از آثار تاریخی به یادگار مانده از دوران قبل و بعد از اسلام،که هر یک می توانست به منزله معدن طلای تمام ناشدنی برای رشد و شکوفائی شهرم باشد. اما امروزه از آنها خبری نیست ! امری که می توانست صنعت حیاتی توریسم را به عالی ترین جایگاه خود ترفیع دهد. این نوشتار از زوایای مختلف به اهمیت صنعت توریسم، دلایل عدم توفیق در این زمینه ـ راهکارهای حیاتی و پیشنهاداتی در این حوزه می پردازد.
- مقدمه: امروزه بر کسی پوشیده نیست که صنعت توریسم همچون صنعت پتروشیمی است آنچنان که درآمدزائی حاصل از پتروشیمی اولی تر از استخراج و فروش فرآوردهای خام است به همان نسبت صنعت گردشگری اگر با نگاهی نو و اثرگذار طراحی و ترسیم شود کلید گره گشای بسیاری از مسائل اقتصادی، فرهنگی، علمی و حتی سیاسی می باشد. بارها شنیده ایم که حضور هر گردشگری در هر منطقه ای برابر ایجاده ده فرصت شغلی پایدار می باشد اما آیا تاکنون به قدری که بر صنایع دیگر تمرکز کرده ایم بر این صنعت بزرگ و استثنایی انگشت گذاشته ایم ؟پیشتر نیز نوشته ام که در این مقاله فرصت شمردن چراها و اگرها نیست. ما قصد داریم بدنبال چگونه ها بگردیم. اگر تا امروز زرند در صنعت گردشگری شهری فقیر و نادار تعریف شده را رها می کنیم و بدنبال این جمله می گردیم که چگونه زرند را به شهری با شکوه در صنعت توریسم تبدیل نمائیم. از آنجا که ذهن هر شخص تنها از زوایای محدود می تواند مطالبی را تجسم نماید. لذا می توان از همین حالا این مطلب را گفت که این مقاله هرگز کامل نخواهد بود و هرگز نظرات مطرح شده در این مطلب جوابگوی نیازهای شهرستان برای چگونه خوب شدن نیست. اما می توان امیدوار بود که مقالات دیگر و نظرات هوشمندانه اساتید بزرگوار این شهرستان و نیز الگو برداری از تجارب مناطق موفق کلید قفل گشای ما گردد. پیش فرض های لازم برای حضور یک گردشگر : برای حضور یک گردشگر در هر نقطه ای ازجهان لازم است آن نقطه دارای ویژگیهای خاصی باشد که در این جا به ذکر چند مورد مهم و حیاتی اشاره می نمائیم. الف) برخورداری از تاریخی ارزشمند و آثار ماندگار تاریخی. ب) برخورداری از جاذبه های طبیعی. ج ) برخورداری از زیر ساختهای لازم برای رفاه حال گردشگر. الف ) برخوردای ازتاریخی ارزشمند و آثار ماندگار تاریخی: در این موضوع که تاریخ و میراث فرهنگی بستر طلائی صنعت گردشگری است تردیدی به خود راه ندهید نگاهی به آمار غیر منتشر شده حضور گردشگران خارجی در 6 ماهه اول سال 87 از برخی شهرستانهای استان و مقایسه آن با شهرستان زرند به خوبی این موضوع را نشان می دهد. تعداد گردشگر خارجی در 6 ماهه اول سال 87 | جیرفت | 1000 | | شهداد | 2000 | | بم | 500 | | زرند | 0 |
این آمار درست در بازه ی زمانی که شهرستانهای جیرفت، شهداد و بم در شرایط آب و هوائی گرم و نفس گیر به سر می برند قابل تامل است . با این پیش زمینه به شهر خود می پردازیم. از آنچه در نوشتارهای محدودی که در این زمینه وجود دارد چنین بر می آید که شهرستان زرند علیرغم برخورداری از تاریخی بزرگ همواره مغضوب قهر طبیعت بوده است. زلزله های سهمگین، طوفانهای شدید، سیل و سیلابهای ویرانگر و بلایای طبیعی دیگر تاریخ شهر را دگرگون کرده است. اما تراژدی تاریخ شهرم بدین جا ختم نمی شود . غم انگیزتر از آن ، فقر فرهنگی مدیریت شهرم در اعصار مختلف تازیانه هایی بر گردۀ پر درد آن فرود آورده که صدای شکستن قامت دلربای قلاع، برجها و یخدانها را باید از زمین هایی که امروزه تبدیل به خانه ها و پارکینگ های مختلف شده اند شنید. آری تاریخ و میراث تاریخی در زرند همواره مقهور طبیعت و مغضوب مدیریت بوده و چنانچه پیشتر نیز به اهمیت تاریخ در صنعت توریسم اشاره شد لذا این موارد به شدت اثرات زیانبار خود را بر صنعت سبز و درآمدزای گردشگری تحمیل نموده است . اکنون شهر زرند به جز مسجد قلعه، برج زرندوئیه، بازار و چند حمام قدیمی که سه مورد اول به ثبت آثار ملی رسیده عاری ازجاذبه های تاریخی دیگری است ولی با این وجود می توان از همین بضاعت اندک خویش نیز بیشترین بهره را برد که بعداً به چگونگی آن می پردازیم.ب) برخورداری از جاذبه های طبیعی: زرند شهری آرمیده بر سینه گرم کویر و تکیه داده بر قامت دلنشین کوه است . خاصیت بی نظیر کویر و دشت زرند برای پرورش پسته مرغوب و مثال زدنی اش از یک سو و وجود منابع و معادن عظیم زغالسنگ و سنگ آهن و دهها عنصر خدادادی دیگر همه در کنار داشته های باشکوهی چون آسمانی پرستاره و کهکشانی و نیز آثاری از حیات جانوران ما قبل تاریخ نظیر رد پای دایناسور در حاشیه شرقی زرند می تواند تا حدودی التیام بخش زخمهای کهنه تاریخی امان باشد. ج) برخورداری از زیرساختهای لازم برای رفاه حال گردشگران : از دیگر عوامل مهم در عرصه صنعت توریسم می توان به وجود زیر ساختهای لازم در هر منطقه ای اشاره کرد. عواملی نظیر (1ـ راهها ، 2ـ امنیت 3ـ هتلها و هتل آپارتمانهای مجهز 4 اماکن مذهبی جهت ادیان مختلف 5 ـ سالنها و رستورانهای مجهز 6 ـ خدمات الکترونیکی و ...).1ـ ج) راهها : با تمجید از تلاشهای متعددی در سالهای گذشته در حوزه توسعه راهها صورت گرفته است اما هنوز زرند از داشتن راههای امن و راحت کم بهره و در مواردی بی بهره است. هنوز راه راحت و کم دردسر ارتباطی که بتواند زرند را به شاهراه اصلی مرتبط نماید وجود ندارد و این خود بزرگترین ضعف برای صنعت گردشگری است. 2ـ ج ) امنیت : در بحث امنیت شهر زرند مشکلات کمتری به نسبت سایر حوزه ها دارد. اگر چه امنیت پایدار و مطلق در هیچ نقطه ای تعریف نمی شود لیکن نزدیک کردن فضا به سمت امنیت نسبی می تواند آسایش خاطر گردشگران را فراهم سازد.3ـ ج ) هتلها و هتل آپارتمانهای مجهز: در باب هتلها و هتل آپارتمانها شهرستان زرند در فقر شدید و آشکار به سر می برد شاید جالب باشد که بدانید همانقدر که در قبل از انقلاب هتل داشتیم با گذشت سه دهه از آغاز انقلاب شکوهمند اسلامی هنوز هم فاقد هتل و حتی هتل آپارتمان هستیم. 4ـ ج ) اماکن مذهبی جهت ادیان مختلف: هر گردشگری بنا به داشتن سلایق مذهبی حق خود می داند که برای انجام فرایض دینی خود وارد اماکن مذهبی خاص خود شود شهرستان زرند در این زمینه به جز اماکن مذهبی مسلمانان نیز کاملاَ بی بهره است. 5ـ ج) سالنها و رستورانهای مجهز: عدم وجود رستورانهای شیک و بعضاً سنتی جهت پخت و پز غذاهای مورد علاقه گردشگران از دیگر نقاط تاریک شهر در عرصه صنعت گردشگری محسوب می شود.6ـ ج ) خدمات و ارتباطات الکترونیکی: قطعاً یکی از دلایلی که امروزه دنیا را دهکده جهانی می نامند توسعه روز افزون ارتباطات و خدمات الکترونیکی است. یک شهر توریستی باید این قابلیت را برای هر گردشگری داشته باشد تا وی در هر نقطه ای به راحتی بتواند با اقصی نقاط عالم ارتباط بر قرار کند . در این راستا بحمد ا... با تفکر حاکم بر شهرداری زرند که در دورۀ آقای شفیعی غالب گردیده است بحث توسعه خدمات الکترونیک بسیار جدی دنبال می شود. برگزاری باشکوه همایشGis در زرند نشان از عزم جدی شهرداری برای سوق دادن زرند به سمت شهر الکترونیکی دارد امید است این مسئله که می تواند به توسعه گردشگری نیز بینجامد روز به روز جدی تر دنبال گردد. - نتیجه: با تأملی بر موارد فوق به راحتی می توان دریافت علل مهم عقب افتادگی زرند در عرصة صنعت توریسم کدام است. امری که سالها بر اثر بی توجهی و مسائل طبیعی و غیر طبیعی حادث شده است بسیار تلخ و نگران کننده است اما نباید هرگز فراموش کرد که برای ساختن هیچ گاه دیر نیست و هنر این است که بدون توجه به نداشتن ها تمام توان خود را بر داشتن ها و استعدادهای بالقوه خود معطوف کنیم. چیزی که اگر چه بسیار مشکل اما قابل استحصال است. - پیشنهاد: معرفی دقیق جاذبه های فرهنگی و طبیعی شهرستان و سرمایه گذاری تبلیغاتی در این بخش . اینجا ذکر ضرب المثل معروف از 100 تومان 90 تومان تبلیغ کن باقی مانده جواب می دهد را متذکر می شوم. جدای از تبلیغات رسانه ای می توان به برگزاری فستیوالها و جشنواره های مختلف خصوصاًَ جشنواره های سنتی، کشاورزی و معدنی اندیشید. فراموش نکنید علیرغم تمامی نداشته ها ، هنوز زرند مستعد تبدیل شدن به یک منطقه توریستی است. مطالبی که پیشتر به آن پرداخته شد و نیز آسمان پرستاره زرند ، فضاهای زیبای شهری که در حال توسعه و پیشرفت روز افزون آنها هستیم که در همین جا باید زحمات آقای شفیعی و همکارانش را نیز بستاییم، نگاهی به کویر اطراف زرند و دیدن این ثروت طلائی و ناتمام به شرط استفاده صحیح و علمی. با انجام پیشنهاد ، زمینه رغبت جهت حضور رکن اصلی در صنعت یعنی ( بخش خصوصی ) فراهم خواهد شد اکنون می توان به حضور سرمایه گذار فکر کرد. اما فکر کردن کافی نخواهد بود ما باید در سطح مدیریت شهری تمام دستکهای مانع را از جلوی راه سرمایه گذار قطع نماییم . در این راه پرهیز کامل از تنگ نظریهای مدیریتی و حتی اجتماعی اصلی انکارناپذیر است. محمد اسلامي
 |