| GIS ومکانیابی پارکینگ در مدیریت شهری |
 |
 |
 |
| چهارشنبه ، 1 مهر 1388 ، 15:06 |
 - چکیدهرشد سریع جمعیت و افزایش تملک وسایل نقلیه شخصی ، گستردگی جغرافیایی شهرها رابدنیال دارد . در چنین شهرهایی سیستم حمل و نقل درون شهری اهمیت ویژه یافته و به نحوی طراحی می گردد که حداکثر کارایی را در سرویس دهی به شهروندان داشته باشد . بدین منظور بیشتر ،مدیریت و سرویس دهی ترافیک جاری مد نظر بوده و بخش دیگری از ترافیک شهری، یعنی ترافیک ساکن ( وسائط نقلیه پارک شده ) و اثرات آن بر ترافیک جاری کمتر مورد توجه قرار گرفته است . دلیل اینکه چرا به این مشکل درطول زمان توجه نشده است این است که مهندسین ترافیک تنها به مدیریت ترافیک جاری شهری توجه داشته اند و از مدیریت پارکینگ غافل شدند . از این رو یکی از مشکلات عمده در مدیریت ترافیک ، مدیریت ترافیک ساکن است که امروزه بعنوان یکی از معظلات اصلی شهرهای بزرگ درآمده است. بنابراین نیاز به مدیریت، مکانیابی و قیمت گذاری پارکینگ ها جهت سازماندهی ترافیک شهری ، تسریع و سهولت حمل و نقل درون شهری از مقولات مهم در طراحی سیستم ترافیک درون شهری است، که توجه به آن ضروری بنظر می رسد . - مقدمه دستيابي سريع به اطلاعات جغرافيايي ( شناخت چهره زمين " موقعيت و شرايط جغرافيايي پديده هاي جوي " ) تلاشي است كه امروزه مراكز علمي – فني جهان در پي آن مي باشند . ورود كامپيوتر ، دور سنجي و الكترونيك در علوم جغرافيايي و نقشه برداري نه تنها آشنايي دقيق با چهره زمين را مقدور ساخته بلكه ضمن دقت اندازه گيري و محاسبات ، ترسيم و تهيه نقشه ، در هزينه و زمان و نيروي انساني متخصص صرفه جويي روز افزوني را بوجود آورده است . در اين ميان سيستم اطلاعات جغرافيايي ( GIS يا Geography Information System )مجموعه اي است با بهره گيري كامل امكانات و ابعاد علمي پيشرفته علوم نقشه برداري و جغرافيا ، توانايي انسان را در دستيابي سريع به اطلاعات ميسر ميكند . بعبارتي ديگر سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي عبارت است از فرآيند برقراري و تعيين موقعييت محل شناسايي عوارض و پديده ها و بيان چگونگي آنها ، از مهمترين اجزاء تشكيل دهنده GIS داده ها و اطلاعات ( Data ) هستند .مهمترين هدف GIS ارزيابي و بررسي تغييرات مكانهاي جغرافيايي و مراحل مختلف شرايط در طول زمان ميباشد. امروزه كاربرد GIS در برنامه ريزيهاي توسعه ، برنامه ريزي شهري و روستايي ، طرح ريزي ملي و منطقه اي امكان پذير گشته است. - ضرورت استفاده از GIS:- استفاده از تمامي مظاهر تكنولوژي مدرن در زمينه هاي كامپيوتري و سنجش از دور ( Remote Sensing يا RS ) - سرعت عمل و دقت بي نظير در محاسبه و مشخص نمودن روابط مجهول - سهولت بهره برداري و تجزيه تحليل باصرف وقت اندك - استفاده كامل و حساب شده از حجم عظيمي از اطلاعات قابل دسترس - مدل سازي و نمايش نتايج و ازهمه مهمتر ايجاد و گسترش افق هاي تازه كاربردي جديد - قابليتها و توانائيهاي GIS:- جستجو : عبارت از يافتن روش مناسب وقابل اطمينان شامل يك مساله خاص مي باشد. به عنوان مثال براي پياده نمودن مسير لوله كشي بين دو نقطه شهري به صورتي كه بين دو نقطه چندين بناي تاريخي و باستاني وجود داشته باشد با تجزيه و تحليل شبكه مسيرها و راههاي مسيري را كه در ارزيابي ، بهينه داده شد ، برگزيده مي شود. - تغيير مقياس در نقشه هاي خروجيGIS - محاسبه و اندازه گيري هر شكل و مسير با واحد دلخواه - آمارگيري و تحليلهاي آماري - تهيه نقشه هاي تركيبي - شبيه سازي و مدل سازي - مكانيابي - بررسي روندها مانند رشد و توسعه فيزيكي يك شهر در بستر تاريخ - پاسخ به سوالات مشروط مثلاً يافتن مكاني جغرافيايي باشرايط معين - كاربردهاي شهري GIS:- پيش بيني عرضه و تقاضا در مسكن - تعيين مسير اتومبيلها - تعيين مجدد حومه شهر - محاسبه محل ايستگاه آتش نشاني - برنامه ريزي حوادث غير مترقبه - جابجايي در طول روز و شب و ....GIS در مديريت شهري براي عمليات شهري نظير مديريت مالكيتها ، ارزيابي دارائيها ، صدور مجوز و پروانه ، فهرست برداري از خدمات عمومي شهري مانند برنامه ريزيهاي كاربردي زمين و .... بكار برده مي شود. بسياري از پديده هاي موجود در شهرها و نيازهاي روزانه و همينطور تحركات انساني از طريق سيمتمهاي ارتباطي خطي ممكن مي گردد . همينطور در بدست آوردن زمان حمل و نقل در شرايط متفاوت و نهايتاً مشخص كردن موقعيت مكاني انواع فضاها از نظر كاربردي توسط GIS ممكن مي گردد . تصورات غلط در مورد GIS:GIS - سريعاً تمام مشكلات را حل خواهد كر. واقعيت اين است كه مشكلات بستگي به تحليل دقيق نيازمنديها دارد . GIS - ارزان است. در حاليكه GIS نياز به تهيه داده هاي جغرافيايي، آموزش و تربيت منابع انساني دارد. -همه اطلاعات مكاني ، دقيق و قابل اعتماد هستند. در حاليكه بايد دقت ، مقياس، زمان برداشت و منبع تهيه مورد ارزيابي قرار گيرد . مکانیابی پارکینگ بطور کلی می توان مکانیابی پارکینگ رابه شکل زیر تعریف نمود " مکانیابی پارکینگ یعنی پیدا کردن محلی مناسب برای احداث پارکینگ که هم از لحاظ هزینه و هم از نظر پاسخ گویی به نیازهای منطقه مورد مطالعه، مکان بهینه باشد" روشهای مکانیابی پارکینگ - مکانیابی به روش امتیاز دهی - مکانیابی با استفاده ار نمودار های تولید پارکینگ - مکانیابی با استفاده از تعداد سفرهای انجام شده - مکانیابی با استفاده GIS این روش، روشی جدید در مکانیابی به حساب می آید که تا کنون درکشور ما برای مکانیابی پارکینگ مورد استفاده قرار نگرفته است. روش شناساسس مدیریت پارکینگ با GIS روش انجام مطالعات به دو دسته تقسیم می گردد: 1- معیار کمی ( یا معیار ترافیکی )2- معیار کیفی ( یا معیار جغرافیایی ) معیار کمی: گا م اول: تعیین محدود مورد مطالعه پارکینگ گام دوم: برآورد عرضه پارکینگ گام سوم : بر آورد تقاضای پارکینگ گام چهارم: مطاله سایر عوامل تاثیر گذار بر عرضه و تقاضای پارک گام پنجم: مطالعه عوامل تاثیر گذار بر مدیریت پارکینگ ( خصوصیات پارکینگ) گام ششم: بر آورد میزان نیاز به فضای پارک معیار کیفی یا معیار جغرافیایی سه نوع مارتیس تاثیر گذار هست. 1- معیار سازگاری: که خود به دو دسته همجواریهای سازگار مانند انواع مختلف کاربریها و همجواریهای ناسازگار مانند آلودگی صوتی یا آلودگی هوا تقسیم می شود. 2- معیار ظرفیت : این معیار به دو دسته تراکم جمعیت و وسعت زمین می پردازد. 3- معیار مطلوبیت : که خود شامل دو نوع است: اولی دسترسی و دومی ویزگیها محیطی و اقلیمی با مقایسه این معیارها بکمک علم GIS و در نظر گرفتن هزینه های پارکینگ غیر حاشیه ای بهترین مکان ارائه خواهد شد. . در ادامه بحث به بررسی این معیارها ( کمی و کیفی ) که در مکان یابی پارکینگ موثر هستند خواهیم پرداخت. - معیارهای کمی ( یا معیار ترافکی ) اولین جزء بررسی منطقه مورد مطالعه می باشد.سابقه شهر و استان ( محل و خصوصیات طبیعی – خصوصیات اجتماعی و اقتصادی – الگوی کاربری زمینها در هشر – شرایط حمل و نقل )– توریست در شهر دومین جزء تعیین محدوده مورد مطالعه پارکینگ است.برای انجام مطالعه پارکینگ نیاز به تعیین محدوده ای که در آن مطالعه پارکینگ ضروری باشد این ضرورت ممکن است ناشی از مسایل پارکینگ موجود، یا مسایلی که احتمال می رود در آینده ایجاد شود باشد. عوامل بسیاری را می توان در تعیین مرز محدود پارکینگ بکار گرفت که از جمله آنها موارد زیر است: - محدوده ای که خیابانهای آن شلوغ است. - محدوده ای که جذب سفر آن در واحد زمان بالاست. - خیابانهایی که مشاهدات میدانی وجود مساله پارکینگ را درآانها تائید می کند. برای انجام مطالعات پارکینگ نیاز به برری فضاهای موجود جهت پارک داریم. این لیست شامل اطلاعاتی از فضاها مانند ، انواع مکانهای پارک از جمله پارکینگ های خیابانی یا دور از خیابان ( غیر حاشیه ای ) و نحوه استفاده از انها مانند ، محدودیتها، هزینه و زمان اعمال قانون است که بایستی مد نظر قرار گیرد بنابراین مطالعات عرضه شامل دو بخش است: 1- تعیین تعداد، محل و انواع مکانهای عرضه پارک و نحوه کنترل آنها : به عنوان نمونه پارکینگ خیابانی شامل پارکینگ های جدولی ، یکطرفه، دو طرفه موازی است و پارکینگ دور از خیابان ، شامل پارکینگ های روباز، سرپوشیده، شیبدار و غیره است همچنین پارکینگ می تواند عمومی باشد یا خصوصی 2- تعیین محدودیت زمانی در استفاده از فضاهای پارک: به عنوان نمونه مدت و محدودیت های زمانی پارک در روز که شامل پارکینگ های آزاد یا پارکومتر ( هزینه دار ) است.برآورد عرضه پارکینگ 1- برآورد تعداد فضای پارکینگ های دور از خیابان ( غیر حاشیه ای ): در این پارکینگ ها بایستی محل،نوع و ظرفیت پارکینگ مشخص شود، همچنین بعضی از خصوصیات پارکینگ را می توان گزارش کرد مانند: اداره خصوصی یا عمومی ، روباز یا سرپوشیده، سرویس دار یا خود سرویس و آزاد یا با هزینه 2- برآورد تعداد فضای پارکینگ های خیابانی ( حاشیه ای ): که می توان از روی نقشه ساده بدست آورد بدین ترتیب که هر خیابان بصورت یک خط مستقیم که طول آن برابر طول خیابان در مقیاس مورد نظر است کشیده می شود، با در نظر گرفتن تقاطعها و محلهایی که نمی شود در آن پارک کرد، محل دقیق و نوع مکان پارک را می توان مشخص کرد 3- تعیین محدودیت زمانی در استفاده از فضای پارک 4- تعیین عرضه پارکینگ GIS و تخمین عرضه پارکینگ در صورتی که بخواهیم از GIS در ارزیابی عرضه پارکینگ کمک بگیریم مراحل زیر را انجام می دهیم در این مطالعه می توان از نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی Maplnfo –arc view- arc gis بهره گرفت گام اول در این خصوص ایجاد لایه نقشه ای gis از فضاهای پارک: برای آنکه درک بهتری از موقعیت فضاهای پارک برداشت شده داشته باشیم اولین قدم ایجاد لایه نقشه ای gis است . این لایه نقشه ای موقعیت فضاهای پارک را در محدود مورد مطالعه تعیین می کند. این کار بوسیله تصویر برداری قائم از ناحیه مطالعاتی انجام می شود، سپس هر لایه نشان دهنده فضای پارک ، بصورت مجزا است. گام دوم : تهیه فرمها و جمع آوری داده های مربوط به فضای پارک بعد ازآنکه هر فضای پارک بطور مجزا در maplnfo مشخص شد، حال نوبت آن است که خصوصیات مربوط به هر کدام از این فضاهای پارک ذخیره شود. لذا جهت بدست آوردن این داده ها، بایستی با رفتن به محل ، اطلاعات لازم را جمع آوری کنیم گام سوم: اتصال فضاهای پارک یا داده های مربوطه: در گام اول موقعیت فیزیکی هر فضای پارک در نقشه و در مرحله بعدی داده های مربوط به خصوصیات هر فضای پارک مشخص شد. جهت اتصال ایندو یعنی ارتباط فضای پارک و داده های مروبطه به آن نیاز به یک کد یا شناسه داریم که در هر دو مشترک باشد در نهایت ایندو با هم مرتبط میشوند و لایه نقشه ای ساخته می شود.- تقاضای پارکینگ پس از تعیین امکانات موجود لازم است نیاز فعلی و بعدی به پارکینگ را در ناحیه مورد مطالعه برآورد و مشخص کرد تا بتوان بر اساس آن برنامه ای مناسب ریخت در تشخیص نیاز فعلی باید توجه داشت که غالبا نیاز واقعی بیش از نیاز ظاهری است زیرا امکان دارد به علت محدودیت پارکینگ بسیاری از مردم از آوردن وسیله نقلیه خود صرف نظر کنند یا از پارک کردن آن منصرف شوند همچنین ممکن است بعضی به علت عدم دستابی به محل مناسب وسایل خود را در محلهایی نسبتا دور از محل مورد نظر پارک کرده باشند.- برآورد تقاضای پارکینگ برآورد تقاضای تعداد محل پارک لازم برای آینده امری نسبتا دشوار است زیرا بستگی به پارامترهای مننوع و متغیری نظیر آهنگ رشد جمعیت و آهنگ رشد تعداد وسایل نقلیه، چگونگی گسترش و ایجاد ساختمانها، وضعیت ترابری عمومی و اوضاع سیاسی و اقتصادی دارد . در هر صوت می توان با توجه به آمارو اطلاعات موجود از نیاز آتی به پارکینگ در ناحیه مطالعاتی برآوردی تقریبی به دست آورد. GIS وتوزیع مکانی فضای پارک نرخ تولید تقاضای پارک به الگوی خصوصیات رفتاری و مکانهای که افراد می روند بستگی دارد. در شکل ذیل فرایند تحلیل توزیع مکانی تقاضای پارک را در منطقه مورد مطالعه نشان می دهد.
 ادامه دارد...
افزودن به علاقمنديها
ثبت لينك در
نمايش: 1286 نظرات (0)
 |
| Last Updated on چهارشنبه ، 1 مهر 1388 ، 15:29 |
