پایگاه خبری ، فرهنگی و هنری فرهنگسرای زراوند

يكي از وسيع‌ترين، غني‌ترين و قديمي‌ترين مناطق فسيلي جهان در استان كرمان با دارا بودن ارزشمندترين فسيل‌هاي كشف شده مربوط به قطعاتي از دايناسورها به دليل عدم حمايت مسوولان و اجراي بعضي از پروژه‌هاي عمراني در معرض تخريب قرار دارد.
اين منطقه فسيلي وسيع با قدمتي 200 ميليون ساله كه در بخش‌هايي از شهرستان‌هاي زرند، كوهبنان و راور در شمال استان كرمان واقع شده از حدود 40‌سال پيش كه نخستين آثار مربوط به حضور دايناسورها در ايران در بخشي از آن به نام ده‌علي‌رضا كشف شد تاكنون شاهد كشف حدود يكصد و پنجاه هزار فسيل ارزشمند چند صد ميليون ساله بوده كه بعضي از آنها در دنيا منحصر به فرد هستند، به همين خاطر اين منطقه از استان كرمان به بهشت زمين‌شناسان دنيا معروف شده است.

مدير موزه ديرينه‌شناسي كرمان در گفتگو با «جام‌جم» درباره اين منطقه فسيلي گفت: نخستين آثار كشف شده دايناسورها در اين منطقه مربوط به دهستان دشت‌خاك زرند است كه قدمت فسيل‌هاي كشف شده در آن مربوط به ميليون‌ها سال قبل مي‌باشد.

محسن تجربه‌كار كه حدود 40 سال است در اين منطقه به تحقيق و كاوش مشغول است با اشاره به وسعت بسيار اين منطقه و كشف فسيل‌هاي بسيار از گياهان، بي‌مهرگان و دايناسورها افزود: وسعت بسيار اين منطقه فسيلي با ارزش و تنوع آثار كشف شده باعث حيرت بسياري از كارشناسان داخلي و خارجي شده است. وي با اشاره به وجود 3‌گورستان عظيم از جانوران مربوط به دوران ژوراسيك در اين منطقه گفت: يكي از اين مناطق گورستاني از لاك‌پشت‌هاي عظيم‌الجثه دريايي در اطراف منطقه (درگور)‌ دهستان دشت‌خاك است كه در آن فسيل‌هايي با طول بيش از 4 متر كشف شده كه مربوط به حدود ميليون‌ها سال قبل هستند.

تجربه‌كار با اشاره به بيرون آوردن فسيل 12‌لاك‌پشت افزود: متاسفانه به دليل بزرگ بودن جثه لاك‌پشت‌ها و تعطيل بودن موزه ديرينه‌شناسي كرمان، تاكنون نتوانسته‌ايم آنها را به مكان مناسبي انتقال دهيم و اين فسيل‌ها كه در منطقه باقي مانده است به دليل هوازدگي در معرض تخريب قرار دارند.

تخريب فسيل‌ها با لودر

وي همچنين به كشف منطقه‌اي عظيم از فسيل‌هاي خزندگان هم‌عصر با دايناسورها در محدوده شهر كرمان اشاره كرد و گفت: در اين منطقه براي اولين بار در جهان قطعاتي از جانوران مربوط به يكصد ميليون سال قبل به دست آمده كه با هيچ جانوري در روي زمين مطابقت نمي‌كند.

مدير موزه ديرينه‌شناسي كرمان با اشاره به وجود منطقه‌اي منحصر به فرد در جنوب استان كرمان از فسيل‌هاي گوشتي و تخم‌هايي از خزندگان همعصر با دايناسورها كه در داخل آنها جنين به‌خوبي نمايان است، گفت: متاسفانه 95 درصد اين منطقه به دليل اجراي يك پروژه عمراني تخريب شده و بيش از يكصد هزار فسيل و تخم‌‌هاي دايناسورها توسط بيل لودرها از بين رفته است.

نخستين موزه ديرينه شناسي

نبود مكاني مناسب براي نگهداري فسيل‌هاي دايناسورها باعث شده است كه بسياري از آنها در شرايط نامناسب نگهداري و در معرض تخريب قرار گيرند.نخستين موزه ديرينه‌شناسي كشور در پارك انقلاب شهر كرمان نيز با 3 هزار فسيل ارزشمند به دليل قطعي برق تعطيل شده و اكنون بيش از 100 هزار فسيل در انبار منزل شخصي مدير موزه و انبار باغ موزه هرندي كرمان نگهداري مي‌شود.وقتي كه 4 ماه قبل ردپاي دايناسورهايي با قدمت بيش از 190 ميليون سال در ديواره حوضچه خانه يكي از اهالي دهستان دشت خاك زرند كشف و به كرمان انتقال داده شد، مسوولان محلي به فكر افتادند تا با راه‌اندازي مكاني براي نگهداري اين فسيل‌ها از تخريب آنها جلوگيري كنند. به همين خاطر حمام قديمي روستا با هزينه‌ يك ميليون و 500‌هزار تومان بازسازي شد، تا ردپاي دايناسورها همچنان در اين منطقه باقي بماند.

مردم روستا نيز كه بعد از خشكسالي‌هاي چند‌ساله و از رونق افتادن معادن ذغال‌سنگ، درآمد خود را از دست داده و چمدان‌ها را براي مهاجرت به شهر بسته بودند، اكنون با بازگشايي در حمام قديمي روستا كه به چهارمين موزه ديرينه‌شناسي كشور تبديل شده اميدوار شده‌اند تا با حضور گردشگري براي ديدن فسيل‌ها، اقتصاد منطقه رونقي دوباره يابد.

مدير موزه ديرينه‌شناسي كشور با اشاره به افتتاح موزه دشت خاك گفت: اين موزه شامل 3 بخش فسيل‌هاي گياهي، بي‌مهرگان و قطعاتي از دايناسورها مي‌باشد كه در آن 700 فسيل از بي‌مهرگان، ماهي‌ها، صدف‌هاي دوكله‌اي و مهره‌‌هاي دايناسورها به نمايش گذاشته شده است.

تجربه‌كار با اشاره به اين كه از زمان راه‌اندازي موزه تاكنون 2 هزار فسيل توسط مردم روستا به موزه اهدا شده است، افزود: مرجان‌هاي 400‌ميليون ساله يكي از قديمي‌ترين آثاري هستند كه در اين موزه به نمايش گذاشته شده است.

وي با اشاره به حجم زياد آثار متعدد در اين منطقه از ارائه طرح احداث دهكده توريستي دايناسورها خبر داد و گفت: در اين طرح خانه‌ها و شهرك‌هايي كه در گذشته توسط شركت ذغال‌سنگ در منطقه احداث شده و اكنون به دليل تعطيلي بعضي از معادن ذغال‌سنگ و خصوصي‌‌سازي تخليه و متروكه شده است، بازسازي مي‌شوند تا گردشگراني كه براي بازديد از دره دايناسورها به اين منطقه مي‌آيند، بتوانند در منطقه اسكان يابند.

وي افزود: با هماهنگي‌هاي به عمل آمده با شركت ذغال‌سنگ، گردشگران با ترن‌هاي برقي كه در نظر گرفته مي‌شود به عمق 6 كيلومتري زمين مي‌روند تا با شرايط كار كارگران در معادن ذغال‌سنگ آشنا شوند.